ثبت نام

امکان عضویت غیر فعال است

آموزش کتاب درسنامه فهم زبان قرآن جلد۱ (جلسه یازدهم)

Meshkat-11

«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ»
در سلسله مباحث فهم زبان قرآن از سوره مبارکه ناس شروع کردیم و بعد وارد سوره فلق شدیم. صد و سیزدهمین سوره قرآن کریم. سوره‌ای که در آن پیامبر گرامی اسلام مأمور شده است بگوید: «أَعُوذُ» پناهنده‌می‌ شوم، پناه می‌‌برم من، هم در لفظ، هم در قلب و هم عملاً پناهنده می‌‌شوم به «بِرَبِّ الْفَلَقِ» به پروردگار سپیده‌دم. از چه چیزی؟ «مِن شَرِّ مَا خَلَقَ» از شر هر‌ آن‌چه که آفریده شده است. هیچ چیزی شر آفریده نشده است، ولی وقتی موجودات از آن مسیر درستی که برای آن آفریده شده‌اند منحرف می‌‌شوند یک سلسه آثار و عوارض شری بر آن‌ها مترتب می‌شود. در این سوره خداوند متعال به سه مصداق برای «شَرِّ مَا خَلَقَ» اشاره می‌کند.
اول و برترین مصداق، ظلمت و تاریکی و سوء استفاده از جهل مردم است. «غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ» آن تاریکی شب وقتی که فراگیر می‌شود و انسان‌های سوء استفاده‌چی از آن تاریکی برای ضربه زدن و رسیدن به مطامع منفی خود استفاده می‌کنند، خداوند متعال به پیامبر می‌گوید: از شر چنین چیزی به رب فلق پناه ببر. یعنی ‌ای پیامبر با این تاریکی که آن غاسق از آن استفاده می‌کند و آن را گسترانده و حفره‌‌هایی ایجاد کرده تا با آن‌ها ضربه‌‌های خود را بزند و طعمه‌‌های خودش را شکار کند، با استفاده از روشنایی زیبای سپیده دم که نماد روشنایی و امید است و پروردگاری که این روشنایی را ایجاد می‌کند با این ناکامی‌ها، نا امیدی‌ها، تاریکی‌ها و ظلمت‌ها مقابله کن.
«وَمِن شَرِّ النَّفَاثَاتِ فِي الْعُقَدِ» و اِی پیامبر از شرّ دمندگان در گره‌ها، ساحران، جادوگران و افسون‌گرانی که در کار مردم پیچ می‌اندازند و سوء استفاده می‌کنند و برای خودشان مقاصد مادی تعریف می‌کنند به رب فلق پناهنده شو. آیا سحر و جادو حقیقت دارد؟ بله. در قدیم سحر و جادو و راه‌‌های ابطال آن‌ها فراوان بوده. «إِنْ‌شَاءَالله» در آینده راجع به این موضوع بحث خواهیم کرد. از نظر دینی و شرعی استفاده از سحر و جادو صد در صد حرام است. لذا خداوند متعال در این آیه می‌فرماید: ‌ای پیامبر از شر افشون گران و دمندگان در گره‌ها که کارشان گره انداختن در کار مردم است و سوء استفاده از پیچاندن کارها است، به رب فلق پناهنده شو. جالب این است که کاری که امروز شبکه‌‌های اجتماعی رسانه‌ای می‌کنند. کاری که امروز بسیاری از کانال‌‌های اجتماعی انجام می‌دهند نماد «النَّفَاثَاتِ فِي الْعُقَدِ» است. هر نوع پیچیدگی ایجاد کردن و سوء استفاده از جهل مردم و القاء سحر و جادو و فریفتگی‌‌های ظاهری و استفاده از ترفند‌‌های ی که چشم را سحر می‌کند، قلب را مشوش می‌کند، نماد و مصداق «النَّفَاثَاتِ فِي الْعُقَدِ» هستند.
«وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ» سومین چیزی که در این‌جا به عنوان مصداق «مَا خَلَقَ» مطرح شده است هنگامی است که حسود که آتش حسادت خود را به سمت محسود پرتاب می‌کند. خوب است راجع به این مورد توقفی کنیم. می‌خواهیم در زمینه سبک زندگی این درس راجع این موضوع کمی صحبت کنیم. عرض شد حسادت آرزوی زوال نعمت از دیگری است. مثلاً من نمی‌‌خواهم دیگری چنین نعمتی داشته باشد. این‌که کسی سواد بالاتری دارد باعث ناراحتی من می‌شود. از این‌که ثروت زیادی دارد و یا زیباتر از من است، نمی‌‌خواهم، نمی‌‌توانم بپسندم، برنامه ریزی می‌کنم برای این‌که نعمت از دست او گرفته شود. و این یعنی حسادت. حسادت آرزوی زوال وقتی در دل است اشکالی ندارد. به هر حال ممکن است کسی با کسی مشکلی دارد و دلش نخواهد که او این نعمت را داشته باشد. وقتی خطرناک می‌شود که «إِذَا حَسَدَ» حسادت بروز پیدا می‌کند و به عمل می‌رسد. آتش می‌شود و به سمت محسود خود پرتاب می‌شود. به چوب لای چرخ مردم تبدیل می‌شود. به تهمت و غیبت پشت سر او تبدیل می‌شود، برای این‌که به محسود خود آسیب برساند. و این خیلی خطرناک است. شاید خطرناک‌تر از حسادت برای ایمان نباشد. روایت هم همین را اشاره دارد. حسادت ایمان را می‌خورد همان گونه که آتش چوب خشک را می‌خورد. بنابر این ما باید از بودن حسادت در وجود خودمان خیلی مراقبت باشیم. نه حاسد باشیم و نه محسود. نه حسادت بورزیم و نه خود را در معرض حسادت قرار دهیم. روایت خیلی زیبایی داریم از امام صادق «عَلَیْهِ‌السَّلامُ» فرمود: شیطان به سپاهیانش می‌گوید: میان مردم دو چیز را رواج دهید، ۱- حسادت ۲- تجاوز گری را. می‌دانید چرا؟ چون این دو نزد خدا معادل شرک بالله است. واقعاً همین طور است. یعنی این‌که حسود فکر می‌کند که خداوند در توزیع نعمت معاذ الله عادل نبوده و به او نعمت داده ولی به من نداده است. شخص حسود این طوری است. ظالم که به حق خود قانع نیست. فردی که به حقوق دیگران تجاوز می‌کند نیز چنین تصوری دارد. نماد شرک بالله حسادت و تجاوزگری و ظلم است که این را امام صادق «عَلَیْهِ‌السَّلامُ» فرموده‌اند. لذا خداوند به آخرین پیامبرش، در آخرین کتاب مقدس و در آخرین سوره‌ها یعنی سوره صد و سیزدهم می‌فرماید: تو بگو پناهنده می‌شوم به برب فلق، پروردگار سپیده دم، «مِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ» از شر حسود وقتی که پاره‌‌های آتش حسادت خود را به سمت من پرتاب می‌کند.
بحمدالله مسیر انس ما با سوره مبارکه فلق فراهم شد و ما توانستیم از طریق آشنایی ترجمه واژگان و شرح مختصر این سوره به سوره فلق نزدیک شویم. خوب است برای این‌که اُنسمان با این سوره بیشتر شود این سوره را به محفوظاتمان اضافه کنیم. عزیزان حفظ قرآن کریم یکی از عالی‌ترین و برترین کارهایی است که باید به آن مشغول شویم. این‌که مقام معظم رهبری فرمودند:ما ده میلیون حافظ قرآن می‌خواهیم و ایران بایست ده میلیون حافظ داشته باشد. بخاطر این است که حفظ نقطه کلیدی و طلایی تحولات قرآنی در کشور است. بخش اتصال بخش لفظی به معنایی قرآن همین حفظ قرآن است. بخش لفظی قرآن روخوانی، روانخوانی و زیبا خوانی است. و بخش معنایی قرآن ترجمه، مفاهیم، معارف و تدبر است. حلقه واسط بین این دو بخش حفظ قرآن است که این خیلی مهم است. حفظ قرآن موجب می‌شود که دائماً بخوانیم قرآن را، زیبا بخوانیم، به ترجمه آن توجه کنیم، معانی را ببینیم، تدبر کنیم. این حفظ است که برای ما بخش لفظی، معنایی را به ارمغان می‌آورد. لذا حلقه واسط بین بخش لفظی و معنایی قرآن، حفظ است. حفظ را داشته باشیم همه چیز را داریم. پس حافظ قرآن جایگاه ویژه‌ای دارد و قطعاً فردی که قرآن را زیاد می‌خواند، زیبا می‌خواند، از حفظ می‌خواند، با ترجمه و تدبر در آن می‌خواند، این مقدمه خوبی برای عمل به قرآن کریم است. و رفتار او برخاسته از‌ این مضامین و گزاره‌ها است. هم سعادت دنیا را دارد و هم سعادت آخرت.
خدایا ما را در پناه خود که «رب‌الفلق» هستی، از همه شرور در امان بدار و توفیق فهم آیات الهی و عمل به آن‌ها را به همه ما عنایت بفرما.


نمایش برخط برنامه:

 


دانلود فیلم سخنرانی

 

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *