ثبت نام

امکان عضویت غیر فعال است

آموزش کتاب درسنامه فهم زبان قرآن جلد۱ (جلسه هفدهم)

Meshkat-17

«بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ»
در جلسات قبل عرض شد که سوره مسد درباره یکی از شخصیت‌های معاند و مخالف پیامبر گرامی اسلام که اتفاقاً عموی پیامبر هم بوده است و نیز راجع به همسر او ‌ام‌جمیل که با او همکار و هم‌دست بوده صحبت می‌کند. یکی از خطرناک‌ترین بحث‌ها هماهنگی زوجین (زن و شوهر) در مخالفت با دین حق می‌باشد. که آسیب بسیار سنگینی دارد. خداوند متعال با این‌که رسمش بر این نیست که نامی از انسان‌های بدکار ببرد، اما این‌جا با صراحت از شخصی با نام ابولهب نام می‌برد که عموی پیامبر بوده و دشمنی او را به رخ می‌کشد.
ابولهب یکی از دشمنان سرسخت و خشن پیامبر گرامی اسلام «صَلَّ اللهُ عَلَیْهِ وَ ءَالِهِ» بوده است. و خدا چگونه با دشمنی‌ و اذیت‌ها برخورد می‌کند.
خدا می‌فرماید «تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ» دو دست ابولهب قطع باد. تباه و هلاک باد و او نابود هم شد. ابولهب داری ثروت و نفوذ اجتماعی زیادی بود. تأثیر این دو عامل در مبارزه با پیامبر چه بود؟ «مَا أَغْنَى‏ عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ» ثروت ابولهب و امکاناتی که در اختیار داشت، از قدرت، پسر و فرزندان متعدد او نتوانستند او را در رسیدن به مقاصد پلیدش کمک و بی نیاز کند. فرجام شوم این دشمن سرسخت چه خواهد بود؟ «سَيَصْلَى‏ نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ» حتماً وارد آتشی می‌شود که دارای شعله‌های خالص و بسیار سنگین و لهیب است. سرنوشت همسر او که بوته‌های خار را سر راه پیامبر گرامی اسلام می‌ریخت چه خواهد بود؟ «وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ» همسر او هیزم‌کش دوران است. بر گردن او لیفی از خرما است. هیزم‌کش دنیا و هیزم‌کش آتش جهنم خواهد بود. خداوند در این سوره عاقبت بسیار بدی را برای ابولهب و همسرش ام‌جمیل پیش‌بینی می‌کند. ابولهب در یک مجلسی که داشت به یک ضعیفه‌ای زورگویی می‌کرد که توسط همسر آن زن چوب محکمی بر سر او می‌خورد و باعث خون‌ریزی او می‌شود. می‌گویند هفت روز بعد چرکی تمام بدن او را فرا می‌گیرد. بیماری طاعون به صورت یک سرطان به بدن او نفوذ می‌کند و نشانه‌هایش بر پوست او ظاهر می‌گردد. جوری او متعفن می‌شود و مرگ مشمئز کننده‌ای داشته که جسد او را در اطراف مکه پرتاب می‌کنند و از دور بر او سنگ و خاک می‌ریزند وآب می‌پاشند و او را زیر گل و سنگ دفن می‌کنند و هیچ کس جرئت نمی‌کند به او نزدیک شود که مبادا آن بیمار سرایت پیدا کند. این عاقبت سروتمند زیبای گردن‌کشی بود که مقابل حق ایستاد.
نکته قابل توجه‌ای که ما بایست به آن توجه کنیم این است که سبک خداوند متعال این نیست که اسم گردن‌کشان را خیلی ببرد. معمولاً بالاجمال اشاره می‌کند. اما در این‌جا صریحاً اسم ابو لهب و همسرش را نام می‌برد و می‌خواهد درس عبرتی برای همه انسان‌ها باشد. و همه بدانند که قرابت و نزدیکی با پیامبر نمی‌تواند مانع برخورد شود آن وقتی که آن‌ها دشمنی با حق می‌کنند. کار ابولهب در آن زمان بوده ولی عزیزان امروز هم ما خطا کنیم و نتوانیم وظفیه خود را به درستی بشناسیم، مردان ما می‌توانند کار ابولهبی و زنان ما کار ‌ام‌جمیلی کنند. و این خطر بزرگی است که می‌تواند همه ما را تهدید کند و ناخواسته در مسیری قرارگیریم که تمام قد در مقابل حق بایستیم. ابزار و آلت کسانی شویم که آن‌ها از بن دندان با حق، حقانیت، اسلام و ولایت مخالفند. کار امروز ابولهبان زمان این است که در برابر ترویج عقائد دینی و احکام مانع تراشی می‌کنند و این خیلی خطرناک است. کسانی که امروز از اجرای اسلام و احکام اسلامی ناراحتند در حقیقت دارند همان مسیر ابولهب را دنبال می‌کنند. با قوانین الهی مثل امر به معروف و نهی از منکر مخالفت می‌کنند. خیلی از افراد داریم که با منطق امر به معروف و نهی از منکر مشکل دارند و می‌گویند ما چنین وظیفه‌ای نداریم. این کار هم کار ابولهبی و ام‌جمیلی است. هنگام مبارزه با فساد و بی حجابی دم از آزادی می‌زنند. این خیلی امر خطرناکی است که دوست دارند هر نوع منکری را ترویج شود و همه سکوت کنند و در مقابل هر نوع معروفی می‌ایستند. این دقیقاً حرکت بر مشی ابولهب و ام‌جمیل است. با فتاوای مراجع و علما در خصوص فساد در سیستم مالی مخالفت می‌کنند. گاهی مبارزه با آن‌ها را به ریشخند می‌گیرند و به دنبال منافع خود هستند. این‌که دیگر خیلی خطرناک است. دوست دارند هر نوع صدای مبارزه با فسادی را در نطفه خفه کنند در حالی که بزرگترین وظیفه امروز ما مبارزه هر نوع فساد مالی و اخلاقی است. امروز مقابله با مبارزه با فساد اقتصادی و اخلاقی کاری از جنس کارهای ابولهب و ام‌جمیل است. مگر آن‌ها چه کار می‌کردند؟ آن‌ها در برابر حقانیت رسول الله می‌ایستادند و از پخش شدن پیام رسول الله در سطح جامعه ناراحت بودند. هرکسی این گونه باشد، در حقیقت جا پای ابولهب گذاشته و «تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ» دو دستش قطع باد. نسلش قطع باد. و خدا چنین آینده‌ای را برای همه انسان‌های بر مشی ابولهب را تصویر کرده است. سوره ابولهب سوره آن زمان نبود و سوره امروز ماست و پیش بینی عاقبت کسانی است که سرسختانه در مقابل پیشرفت اسلام و مقاصد بلند الهی می‌ایستند و از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند. همسران آن‌ها نیز با آن‌ها همراه، هم‌فکر و هم‌قدمند.
در این‌جا یک سؤال بسیار مهم مطرح می‌شود و آن این است که: آیا قرابت موجب کوتاه آمدن انسان در مقابل دشمن خدا می‌شود؟ رابطه قرابت با «قاف» و غرابت با «غین» چیست؟ خیلی‌ها هستند که با ما قریب هستند، یعنی نزدیکند اما غریبند و بسیار از مکتب و فهم ما دورند. نزدیکان دور! دوست دشمن! سوره مسد به ما یاد می‌دهد که هیچ وقت نباید خویشاوندی موجب شود که ما از حق کوتاه بیاییم. مطلقاً نباید آقازادگی، برادرزادگی و یا نسبت‌های متعدد فامیلی موجب شود که ما در اجرای حق ذره‌ای کوتاه بیائیم. این سوره به ما نشان می‌دهد که خدا در قرآن بزرگ‌ترین عَلَم مخالفت با دشمنان رسول الله را در مقابل ابولهب که نزدیکترین خویشاوندی و عموی پیامبر بوده را برافراشته است تا به همه حاکمان دینی و همه کارگزاران در همه دوران اعلام کند که به هیچ وجه قرابت و نزدیکی و خویشاوندی سبب مقابله با کسانی که مقابل دین می‌ایستد نباید بشود و بایستی با تمام وجود در مقابل این‌ها ایستاد و از حق دفاع نمود. و درست بر عکس ممکن است کسانی هستند که از هزاران کیلومتر راه آمده باشند و به ظاهر دورِ دور باشند و نه از نژاد ما و نه از کشور ما و نه حتی از قاره ما باشند اما منا (از ما) باشند. بخاطر این‌که در حوزه ایمان و هم‌فکری در پای استقامت بر دین با ما همراهند. «سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلُ الْبَیْتِ» سلمانِ غریب و دور آن‌قدر نزدیک می‌شود که جزء خواندان و جزء اصحاب ویژه رسول الله می‌شود و این مهم است. پس ملاک در دوری و نزدیکی‌ها،دوری و نزدیکی در عقیده، تفکر و اندیشه در ایمان و عمل به صالحات است. چه بسا دو نفر در زیر یک سقف باشند و با هم زندگی کنند ولی هیچ نسبتی با هم ندارند. چون هیچ تناسب فکری با هم ندارند. اما دو نفر باشند یکی در این طرف کره زمین و دیگری در بیست هزار کیلومتر در آن طرف کره زمین اما برادر و نزدیک با همند چون که «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» ملاکت اخوت و برادری فقط ایمان است و آن است که می‌تواند منبع و منشأ هر نوع قرابت و نزدیکی باشد.
بحمد الله با سوره مسد آشنا شدیم. خوب است که مسیر انس خود را با این سوره را از طریق حفظ سوره ادامه دهیم. حفظ قرآن خیلی مهم است. این سوره را هم بر محفوظات خودمان اضافه کنیم تا تلاوت مستمر این سوره را داشته باشیم و انس مستمر آن را به دست آوریم.
امیدوارم خداوند متعال به همه ما توفیق دهد بتوانیم، مضامین و گزاره‌های این سوره را خوب بفهمیم. سوره فوق‌العاده عجیبی است و درس‌های فراوانی برای امروز همه ما اعم از کارگزاران، مدیران میانی، آحاد جامعه، طبقات مختلف اجتماعی، زنان و مردان دارد.
خدایا ما را روز به روز با حقائق ناب قرآن بیشتر آشنا بگردان. خدایا لحظه‌ای ما را به خودمان وا مگذار. خدایا الگوهایی که در قرآن به ما ارائه داده‌ای، چه الگوهای بد که عاقبت شومی داشتند و چه الگوهای خوب که عاقبت خیری داشتند ما را به تبعیت از الگوهای خوبت توفیق عنایت کن. ما را برای دوری جستن از الگوهای بدت توفیق تفضل کن و عاقبت همه ما را ختم به خیر بگردان. به برکت صلوات بر محمد و ءال محمد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *